Το όνομα της Ελένης Πορτάλιου μου ήταν αόριστα μόνο γνωστό πριν από τον Σεπτέμβρη του 2014, όταν και είχα την ευκαιρία (τη χαρά, είναι η πιο σωστή λέξη) να παρευρεθώ σε μια παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της στο σπίτι της Μεσοποταμίας, στο Μοσχάτο.

Εκτός από την ατμόσφαιρα της συγκεκριμένης βραδιάς, εκτός από τις αναγνώσεις της ίδιας της Ε. Πορτάλιου και του ηθοποιού Απόλλωνα Μπόλα και τη μουσική συνοδεία του Γιώργου Καραγιάννη, εκείνο που με είχε συγκινήσει ήταν ο ίδιος ο ποιητικός της λόγος: η εξαιρετική εικονοπλασία, στημένη με λιτά, διακριτικά υλικά (όχι φανφάρες κι εύκολες λύσεις, δηλαδή), αλλά αποτελεσματική, η σοφία που μπολιαζόταν άλλοτε με μελαγχολία κι άλλοτε με αισιοδοξία, ο τρόπος με τον οποίο το προσωπικό και το ερωτικό/συναισθηματικό διαπλεκόταν με το πολιτικό. Είχα πει πως θα έγραφα ένα κείμενο για εκείνη τη βραδιά (και το συγκεκριμένο βιβλίο), αλλά για διάφορους λόγους το αμέλησα – επανορθώνω τώρα.

ihni zois portaliou

Η δομή της συλλογής (τέσσερις διαφορετικές ενότητες) θυμίζει εν πολλοίς έναν απολογισμό ζωής, ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα ή και ένα bildungsroman – το λεγόμενο μυθιστόρημα διαμόρφωσης. Μέσα σε αυτό το κείμενο – που φαίνεται να έχει γραφτεί συνειδητά ως ένα συμπαγές ποιητικό «σώμα», αλλά του οποίου το κάθε κομμάτι μπορεί και αξίζει να διαβαστεί χωριστά – ιστορείται η ζωή μιας γυναίκας από τα παιδικά της χρόνια σε μιαν ακατανόμαστη, παραθαλάσσια «Μικρή μας πόλη», ως τη μετακόμιση στην Αθήνα, τους πρώτους έρωτες, την πολιτική δραστηριοποίηση, τις απώλειες φίλων και κοντινών προσώπων, την απόκτηση της σοφίας (που έρχεται με ένα τίμημα) την αισιόδοξη ματιά προς τα μπρος.

Το ότι η Ε. Πορτάλιου έχει καταφέρει να χωρέσει όλα αυτά, και, μάλιστα, με εικόνες πολύ ζωντανές και ενίοτε λεπτομερείς, σε ενενήντα περίπου σελίδες και υπό τη μορφή μιας αλληλουχίας ποιημάτων, αντί ενός ογκώδους πεζού, είναι ένα επίτευγμα από μόνο του. Επιπλέον, παρότι δεν λείπουν οι αναφορές σε συγκεκριμένα πρόσωπα, μέρη, γεγονότα και έργα τέχνης, παρότι το «φάντασμα» της ιστορίας πλανάται μονίμως πάνω από τη ζωή της κεντρικής ηρωίδας, η αφήγηση καταφέρνει τελικά να έχει έναν κάπως άχρονο και ατοπικό χαρακτήρα, ο οποίος βοηθά τον αναγνώστη να ταυτιστεί πιο εύκολα με το αφήγημα στο σύνολό του και με τα επιμέρους κείμενα που το απαρτίζουν.

Ο λόγος της Ε. Πορτάλιου ρέπει κάποιες φορές προς το κοινότοπο (με εκφράσεις όπως «το παράθυρο της καρδιάς» ή «η πανοπλία της αγάπης» ή το προτελευταίο ποίημα, που απεικονίζει άδικα τους σημερινούς νέους – τις σημερινές νέες- συνολικά ως μια απολίτικη, αφελή «χαμένη γενιά»), αλλά σε γενικές γραμμές είναι όχι απλώς άρτιος τεχνικά αλλά βαθιά συγκινητικός (τόσο σε επίπεδο μορφής όσο και σε επίπεδο περιεχομένου) και γεμάτος γλαφυρότητα και δυναμισμό.

Ελένη Πορτάλιου – Ίχνη Ζωής (Εκδόσεις Μικρή Άρκτος, 2014)

Σχόλια

Αρθρογράφος

Γιώργος Δρόσος

Γεννήθηκε στο Χολαργό το 1980 και σπούδασε Επικοινωνία και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στη μουσικολογία, στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Τον Απρίλιο του 2013 εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο «Ελληνική Ασφυξία» (Εκδόσεις των Συναδέλφων), υπό το ψευδώνυμο Ηλίας Νίσαρης. Κείμενά του, είτε με το πραγματικό του όνομα είτε με το ψευδώνυμο, έχουν δημοσιευτεί επίσης σε διάφορα περιοδικά του ηλεκτρονικού και έντυπου Τύπου (3pointmagazine.gr, να ένα μήλο, Metropolis Free Press, Fractal Press, thecricket.gr, mixtape.gr, bibliotheque.gr, To Παράθυρο, Ποιητική, HUMBA! κ.ά.) Διατηρεί το blog www.eliasnisaris.blogspot.gr , ενώ κάθε Δευτέρα, από τις 12 έως τις δύο το μεσημέρι, παρουσιάζει την εκπομπή Wax Trash στον ιντερνετικό σταθμό www.indiegroundradio.com. Το βιβλίο του με τίτλο “Το Ορφανό Αριστούργημα”, υπό το πραγματικό του όνομα, πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Εύμαρος.

Σχετικά Άρθρα

X