John Dewey: ..η γλώσσα της τέχνης πρέπει να κατακτηθεί… η τέχνη είναι κάτι που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν για να εμπλουτίζουν τον κόσμο και τις αισθήσεις τους…
είναι έκφραση της ζωής της κοινότητας…

Περπατάς στο μουσείο. Κοιτάς γύρω σου. Παρατηρείς. Δεν είσαι μόνος σου. Δεν βρίσκονται μόνο τα έργα. Υπάρχει κόσμος που σε προσπερνάει ή προσπερνάς. Αναρωτιέσαι «τι είναι αυτοί;», « γιατί είναι εδώ;» και σου γέννιουνται διάφορα ερωτήματα σχετικά με αυτούς, εσένα, τα κοινά σας αλλά και τις διαφορές σας. Και ξαφνικά προσπαθείς να δημιουργήσεις κατηγορίες. Κατηγορίες ανθρώπων. Παρατηρείς και τους εντάσεις σε πλαίσια. Αναρωτιέσαι ποια είναι η σχέση τους με την τέχνη και τι γνώσεις έχουν για αυτή. Έχουν άραγε γνώσεις; Και αν δεν έχουν; Μπορείς από την ηλικία και την εξωτερική τους εμφάνιση (που σου προδίδουν κάποιες πιθανές κοινωνικές πληροφορίες) να καταλάβεις την σχέση τους με την τέχνη; Πόσα παραπάνω πράγματα, σχετικά με την τέχνη, μπορεί να γνωρίζει μια προσεγμένη κυρία σε σχέση με ένα νέο, απεριποίητο αγόρι; Αλλά πόσα παραπάνω «πρέπει» μπορεί να έχει ακολουθήσει η κυρία σε σχέση με το αγόρι? Δεν μπορείς να γνωρίζεις τις γνώσεις τους, ούτε τις απόψεις τους για την τέχνη. Απλά βλέπεις όλους τους επισκέπτες και αναρωτιέσαι. Και προσπαθείς να βρεις τι τους οδήγησε εδώ, τι κοινό έχουν.

art2

Thomas Struth, Art Institute of Chicago 2, 1990

Κάποιοι περνάνε βιαστικά μπροστά από κάποια έργα και αναρωτιέσαι το γιατί. Είναι ένα είδος απόρριψης απέναντι σε αυτά τα έργα – σκέφτεσαι. Κάποιοι άλλοι ωστόσο κοντοστέκονται και τα παρατηρούν για ώρα. Ίσως τώρα έλαβαν την σημασία που τους άξιζε αυτά τα έργα. Και συνειδητοποιείς πόσο διαφορετικοί είναι οι άνθρωποι που περνάνε από αυτό τον χώρο. Δεν μπορείς να βρεις το κριτήριο που κάποιος προτιμά κάποια έργα από κάποια άλλα. Ίσως τελικά δεν άξιζε καν να προσπαθήσεις να ομαδοποιήσεις όλο αυτό το κοινό. Δεν μπορείς γιατί τελικά οδηγείσαι στη φράση ότι «ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός». Φράση που έχουμε ακούσει εκατομμύρια φορές στη ζωή μας αλλά πάντα καταλήγουμε να την ξεχνάμε. Τόσο σημαντική, που μπορεί να δώσει εξήγηση σε τόσα πολλά πράγματα.

 

art 1

Αρχείο Jewish Museum and Tolerance Center

Όπως, όμως, ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός έτσι συμβαίνει και με το κάθε έργο. Η αλληλεπίδραση των δύο, δημιουργεί ένα «παιχνίδι», που οδηγεί σε κάτι καινούργιο. Ο καθένας δημιουργεί το δικό του «παιχνίδι», με τους δικούς του κανόνες, σύμφωνα με τα βιώματά του και τις γνώσεις του. Το «παιχνίδι» αυτό είναι μεταξύ ενός ανθρώπου και ενός έργου. Και όταν αλλάζει το έργο, αλλάζει και ο άνθρωπος• γιατί αλλάζουν και τα πράγματα που σκέφτεται εκείνη τη στιγμή. Δημιουργείται καινούριο «παιχνίδι» με καινούριους κανόνες. Μόνο που εδώ δεν υπάρχει νικητής.

Κάθε φορά, μέσα από κάθε «ανάγνωση» δημιουργείται κάτι νέο, που όχι μόνο προσφέρει στον θεατή αλλά και προσδίδει στο έργο μια καινούρια ανάγνωση. Και οι δυο βγαίνουν κερδισμένοι μέσα από αυτή την διαδικασία και αυτή είναι η μαγεία της τέχνης. Δεν εμπίπτει σε όρια και σε κανόνες. Δεν μπορείς να την περιορίσεις σε κάποιες κατηγορίες ανθρώπων γιατί τότε δεν θα βγουν χαμένοι μόνο οι άνθρωποι αλλά και η ίδια η τέχνη. Η τέχνη έξαλλου πηγάζει και εμπνέεται από τα πάντα γύρω μας• οπότε, δεν μπορείς να αποκλίσεις τίποτα και εσύ γιατί με αυτό τον τρόπο είναι σαν να παίρνεις ένα κομμάτι της.

Ειρήνη Ψυχάρη

Σχόλια

Αρθρογράφος

3pointmagazine.gr

To 3pointmagazine.gr είναι αυτοδιαχειριζόμενο μέσο που δεν έχει εκδότες και διευθυντές σύνταξης, ούτε κομματικές και οικονομικές εξαρτήσεις. Ένα μικρό πείραμα που μεγαλώνει διαρκώς, φιλοδοξώντας να ανταγωνιστεί τα κυρίαρχα, παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.

Σχετικά Άρθρα

X