Μου αρέσουν οι θρύλοι και οι παραδόσεις. Με μαγεύουν τα παραμύθια. Έχουν εκείνη την απόκοσμη δύναμη των αλαφροϊσκιωτων, των ξωτικών. Κάτι από τις νεράιδες που κανείς δε μπορεί να τις δει παρά μόνο να τις νιώσει αν τις πιστέψει.

Ο Κλήδονας είναι μια παλιά ιστορία. Αντικατοπτρίζει την ανάγκη των ανθρώπων να γνωρίζουν τα μελλούμενα, να είναι προετοιμασμένοι για τα καλά και τα άσχημα. Μόνο που σε αυτή την περίπτωση οι ανύπαντρες κοπέλες προσδοκούσαν την επιβεβαίωση ότι σύντομα ο αγαπημένος θα προβάλει στην πόρτα μετά του πατρός και θα ζητήσει το χέρι της κοπέλας. Κι ύστερα θα ζούσαν αυτοί καλά κι εμείς δε θα μαθαίναμε ποτέ τη συνέχεια.

Εγώ μεγάλωσα με αυτό το έθιμο αλλά μόνο με την αφήγηση του από τη γιαγιά. Δεν είχα ποτέ την τύχη να συμμετέχω στην αγωνία και στην αναζήτηση του πριγκιπόπουλου. Ο ορθολογισμός είχε κυριέψει την εποχή και οι φεμινίστριες προσπάθησαν να «εξαφανίσουν» όλα τα έθιμα που υποβίβαζαν τη γυναίκα σε πριγκίπισσα που μεγάλωνε μόνο με την ανάγκη της κοινωνικής αποκατάστασης.

Θυμάμαι όμως τη γιαγιά μου να λέει όμορφες αλλά και τρομακτικές ιστορίες. Ήταν η πιο μικρή της παρέας αλλά αυτό δεν την απέτρεψε από το να πάρει μέρος μία και μοναδική φορά. Για πολλά χρόνια άκουγα την ιστορία και συχνά έβλεπα τον ίδιο εφιάλτη.

Την παραμονή του Αϊ –Γιαννιού οι κοπέλες του χωριού μαζεύτηκαν σε ένα σπίτι και ανέθεσαν στην μεγαλύτερη να φέρει από ένα πηγάδι το αμίλητο νερό. Οι κοπέλες δεν έπρεπε να πουν λέξη και στη συνέχεια έβαζαν μέσα στη στάμνα από ένα ριζικάρι. Ένα αντικείμενο δηλαδή που συνήθως ήταν φρούτο ή κόσμημα. Έπειτα τοποθετούσαν τη στάμνα στην ταράτσα όπου παρέμενε όλη τη νύχτα. Υποτίθεται ότι το βράδυ τα κορίτσια έβλεπαν στον ύπνο τους εκείνον που θα γινόταν άντρας τους.

Αυτή ήταν η καθιερωμένη διαδικασία. Στο δικό μου χωριό όμως υπήρχε μια παραλλαγή. Η γιαγιά μου ήταν 12 χρόνων και ακολούθησε τις αμίλητες κοπέλες στο πηγάδι την επόμενη μέρα. Καμιά δεν είχε τολμήσει να μιλήσει από την προηγούμενη μέρα. Μία μία με τη σειρά έσκυβε πάνω από το πηγάδι και ζητούσε από το νερό να της φανερώσει την εικόνα του αγαπημένου. Πόσα μυστικά κρύβει κι αυτό το νερό!!! Η θεία η Παπαδιώ είδε ένα ψηλό με στολή, η Κατίνα ένα αγρότη με τσάπα, η Μαρίκα ένα παπά, η Αμαλία έναν γεροδεμένο που κρατούσε στα χέρια ένα βιβλίο. Έτσι η Παπαδιώ παντρεύτηκε αγροφύλακα, η Κατίνα τον Παντελή με τα κτήματα, η Μαρίκα έγινε παπαδιά και η Αμαλία ένα δάσκαλο. Η γιαγιά μου όμως που ήταν ακόμα παιδάκι και δεν ήξερε από σεβντάδες και έρωτες ζήτησε να μάθει πως θα περάσει τη χρονιά. Έσκυψε πάνω από το πηγάδι, συγκεντρώθηκε κι έκανε την ευχή. Και τότε αγρίεψε το νερό και το στοιχειό από το πηγάδι έδωσε την εικόνα ενός κρεβατιού με μια μαύρη σκιά ξαπλωμένη και αργά- αργά τη φιγούρα κάλυψε ένα σεντόνι μέχρι το κεφάλι. Η γιαγιά τρόμαξε κι έχασε τις αισθήσεις της. Οι άλλες κοπέλες πρόλαβαν και την έπιασαν πριν πέσει μέσα στο πηγάδι.

Λίγο πριν τελειώσει ο χρόνος ήρθε το μαντάτο στο σπίτι. Ο αδερφός της που υπηρετούσε στο Διδυμότειχο ως φαντάρος σκοτώθηκε. Ήταν η εποχή του εμφυλίου.

Κάθε φορά που η γιαγιά έλεγε την ιστορία έβλεπα στα μάτια της την αγωνία και τη θλίψη. Θυμάμαι να λέει πως τα μελλούμενα καλύτερα να μην τα αναζητούμε γιατί βιάζουμε την τύχη μας κι εκείνη για να μας εκδικηθεί αλλάζει ρότα.

Κάθε χρόνο τέτοια μέρα τη φέρνω στο μυαλό μου. Και συνειδητοποιώ πως άθελα της με έπεισε πως αυτά τα μαγικά δεν είναι για μένα. Κι ας μην πίστεψα ποτέ ουσιαστικά σε αυτές τις εικόνες που έβγαιναν από το πηγάδι. Κι ας αγαπούσα πάντα τις νεράιδες και τα ξωτικά. Μου αρέσει όταν η ζωή με ξαφνιάζει….

Και του χρόνου!!!!

Φέρτε τ’ αμίλητο νερό νεράιδες του Κληδόνου,
κι ας τάξουμε στη χάρη του ν’άρθουμε και του χρόνου.

Σχόλια

Αρθρογράφος

Κλειώ Βλαχάκη

Ζει στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε Ιστορία – Αρχαιολογία και Συντήρηση Έργων Τέχνης αλλά εργάζεται στην εκπαίδευση. Πιστεύει στην αυτοδιάθεση των ανθρώπων και στην ελευθερία. Ονειρεύεται ακόμα σαν παιδί κι ελπίζει πως κάποτε θα καταφέρουμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Γράφει όταν οι σκέψεις στριμώχνονται και διεκδικούν χώρο στο κεφάλι της. Έχει πια την πεποίθηση ότι όλοι είμαστε περαστικοί κι έχουμε την ανάγκη να βρούμε άξιους συνταξιδιώτες που θα λέμε μόνο αλήθειες. Αγαπημένες της λέξεις η ουτοπία και η χαρμολύπη. Ίσως γιατί έχει καταλάβει πως αυτό είναι η ζωή.

Σχετικά Άρθρα

X