Manga είναι η γιαπωνέζικη λέξη για τα κόμικς. Η ονομασία αυτή προέρχεται από τις λέξεις man που στα γιαπωνέζικα σημαίνει τυχαίος, παιχνιδιάρης ή καπριτσιόζος και την λέξη ga που σημαίνει εικόνες. Ο λόγος που χρησιμοποιήθηκε αρχικά το man ήταν η μη πειθαρχημένη τεχνική του σχεδιασμού τους και ο συχνά γελοιογραφικός χαρακτήρας των θεμάτων τους τότε.

Όταν χρησιμοποιείται εκτός της Ιαπωνίας ο όρος manga συνήθως αναφέρεται στα γιαπωνέζικα κόμικς, τα οποία πήραν την μορφή με την οποία είναι γνωστά σήμερα, λίγο μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Είναι κυρίως ασπρόμαυρα, με εξαίρεση το εξώφυλλο και καμιά φορά τις πρώτες σελίδες. Ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής των manga μεταφέρεται και σε anime (άνιμε), δηλαδή σε κινούμενα σχέδια.

Η λέξη manga χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα, μετά την έκδοση του Hokusai Manga, μιας συλλογής εικόνων από το τετράδιο σχεδίων του διάσημου καλλιτέχνη ukiyo-e, Hokusai. Παρ’ όλα αυτά τα gi-ga (κατά λέξη μετάφραση: «αστείες εικόνες») που ζωγραφίζονταν τον 12ο αιώνα από διάφορους καλλιτέχνες, έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τα σύγχρονα manga, όπως είναι και η έμφαση στην ιστορία και οι απλές γραμμές στο σχέδιο.

Τα manga αναπτύχθηκαν από την ανάμειξη των ukiyo-e (παραδοσιακές γιαπωνέζικες ξυλογραφίες 17ου – 20ου  αιώνα, που αναπαριστούν συνήθως τοπία, σκηνές από το θέατρο και ερωτικά θέματα) και της ζωγραφικής δυτικής τεχνοτροπίας.

 

Το πιο δημοφιλές στυλ Manga είναι πολύ ξεχωριστό και αναγνωρίσιμο. Δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στη γραμμή παρά στη φόρμα και η αφήγηση και τοποθέτηση διαφέρει από αυτή των δυτικών κόμικς.

Η ανάγνωσή τους γίνεται με «ανάποδο» τρόπο, δηλαδή από το πίσω μέρος του κόμικ προς τα μπροστά και από τα δεξιά προς τα αριστερά, όπως άλλωστε επιβάλλει ο τρόπος γραφής και ανάγνωσης των Γιαπωνέζων.

Το σχέδιο μπορεί να είναι από εκπληκτικά ρεαλιστικό ως καρτουνίστικο και συχνά παρατηρείται ότι οι ήρωες δείχνουν «δυτικοποιημένοι» ή ότι έχουν πολύ μεγάλα, υπερμεγέθη μάτια, χαρακτηριστικά τα οποία οφείλονται στον τρόπο που σχεδίαζε ο Osamu Tezuka, πατέρας του σύγχρονου manga, επηρεασμένος από τις ταινίες κινουμένων σχεδίων του Walt Disney και την Betty Boop του Max Fleischer.

Τα περιοδικά manga περιέχουν συνήθως πολλές σειρές που εξελίσσονται παράλληλα. Σε κάθε τεύχος αφιερώνονται περίπου 20-40 σελίδες για κάθε σειρά. Τα περιοδικά αυτά συνήθως τυπώνονται σε χαμηλής ποιότητας χαρτί εφημερίδας, ενώ το μέγεθός τους κυμαίνεται από 200 μέχρι 850 σελίδες.

Το στοιχείο του φανταστικού υπάρχει στην πλειοψηφία της manga παραγωγής, ακόμα και μέσα σε κατά τα άλλα ρεαλιστικά πλαίσια. Αυτό συμβαίνει, γιατί το υπερφυσικό στοιχείο είναι άρρηκτα δεμένο με την κουλτούρα, την φιλοσοφία και τον χαρακτήρα της Ιαπωνίας και της Ασίας γενικότερα. Οι ιστορίες φαντασμάτων αποτελούν παιδικές αναμνήσεις κάθε Ιάπωνα που μεγάλωσε ακούγοντάς τες, οι μύθοι και τα πιστεύω της Αρχαίας Κίνας αποτελούν διδακτική ύλη στα πανεπιστήμια, ενώ στις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες, η ψυχική ενέργεια γνωστή ως chi αποτελεί θεμελιώδη λίθο στην εκπαίδευση σε αυτές.

Ενδιαφέρον έχει η συχνή απουσία του μανιχαϊστικού προτύπου στα manga, καθώς μεγάλο ποσοστό χαρακτήρων, άσχετα αν ενσαρκώνουν το «καλό» ή το «κακό», κινούνται μακριά από τα απόλυτα της δυαδικής αυτής θεώρησης, σε γκρίζες περιοχές αντί στα πλαίσια του άσπρου και του μαύρου.

Η επιστημονική φαντασία αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη ζωή στην Ιαπωνία. Όπως είπε και η ιστορικός Helen McCarthy: “Είναι η πρώτη χώρα που χρησιμοποίησε σε μεγάλη έκταση τα βιομηχανικά ρομπότ και σήμερα εξακολουθεί να στηρίζεται στη ρομποτική τεχνολογία περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου. Έτσι η λαϊκή ψυχαγωγία στην Ιαπωνία αποτελεί μια έκφραση του γενικού ενθουσιασμού των Ιαπώνων για τον «τενεκεδένιο  άνθρωπο». Τα manga συντέλεσαν στο να ενθαρρυνθεί και να διατηρηθεί η τωρινή θετική στάση των Ιαπώνων απέναντι στην τεχνολογία, αφού την έκαναν δημοφιλή και αποδεκτή και για τον λόγο αυτό έχουν συνεισφέρει σημαντικά στην πρόοδο και την ευημερία αυτής της χώρας ”.

Από το βιβλίο «Manga: Φαντασία και Πραγματικότητα {Θραύσματα κόσμων κοντινών}» της Μυρτώς Τσελέντη – Εκδόσεις Αιγόκερως

Σχόλια

X