Στις 21 Μαρτίου 2019, παγκόσμια ημέρα κατά του ρατσισμού και των διακρίσεων, βρέθηκα στο Από Μηχανής Θέατρο για να παρακολουθήσω την καθόλου τυχαία επιλεγμένη παράσταση με τίτλο «Προσωπική Συμφωνία» (Taking Sides) σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μυλωνά.

Είναι μια από τις παραστάσεις που λόγω θέματος, αλλά ιδιαιτέρως λόγω της ποιότητάς της καταφέρνει να ταράξει τους θεατές θέτοντας το πολύ σημαντικό ερώτημα που εκφράζεται ξεκάθαρα επί σκηνής: «Η τέχνη διαχωρίζεται από την πολιτική;». Και πιο συγκεκριμένα: ήταν ο μαέστρος Wilhelm Furtwängler, «ένα σύμβολο σε ολόκληρο τον κόσμο για όλα όσα είναι σπουδαία στον πολιτισμό και τη μουσική» ή ένα πιόνι των Ναζί που με τις συναυλίες του πρόσθετε λάμψη σ’ ένα  δολοφονικό καθεστώς;

Κατά την είσοδο μου στην Κάτω Σκηνή το σκηνικό της Αγγελικής Αθανασιάδου αιχμαλωτίζει αμέσως το βλέμμα. Εντυπωσιακές συνθέσεις παλιών αντικειμένων βρίσκονται διάσπαρτες στο μπροστινό μέρος της σκηνής, μνημείο πολέμου, κοινωνικών και ηθικών ταραχών. Οι δύο στρατιώτες με τα ονόματα Ντύλαν και Τόμας (παραπομπή στον Ντύλαν Τόμας;) βρίσκονται ήδη στη σκηνή. Σε λίγα λεπτά θα ξεδιπλωθεί μπροστά στα μάτια του κοινού η ιστορία του βραβευμένου έργου του θεατρικού συγγραφέα εβραϊκής καταγωγής,  Ρόναλντ Χάργουντ.

 

Foto: Dimi Theodoraki

 

Λίγα λόγια για το έργο (από το δελτίο Τύπου)

Στη Ναζιστική Γερμανία, ο Βίλχελμ Φουρτβένγλερ θεωρείται ο σημαντικότερος Διευθυντής Ορχήστρας, γι’ αυτό και χαίρει της εύνοιας του Αδόλφου Χίτλερ. Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στο κατεχόμενο Βερολίνο, ο Φουρτβένγκλερ θα κατηγορηθεί για τη σχέση του με το Ναζιστικό καθεστώς και θα υποβληθεί σε ανάκριση από τους Αμερικανούς. Την ανάκριση του μαέστρου αναλαμβάνει ο ταγματάρχης Άρνολντ, ο οποίος δείχνει αποφασισμένος ν’ αποδείξει πως ο μουσικός υπήρξε στέλεχος των Ναζί κι εκμεταλλεύτηκε τα προνόμια που του προσέφερε το Κόμμα.

Τα αποδεικτικά στοιχεία είναι μηδαμινά, μόλα ταύτα, τα επιχειρήματα του Φουρτβένγκλερ σχετικά με τη «διατήρηση της Γερμανικής μουσικής παράδοσης και των υψηλών αξιών» συγκρούονται με τις ανεξίτηλες μνήμες του Ταγματάρχη από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τους αμέτρητους νεκρούς.

O μάρτυρας που θα αλλάξει την τροπή της ανάκρισης είναι ο Ρόντε, δεύτερο βιολί της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, ο οποίος με αντάλλαγμα την προσωπική του απαλλαγή, προδίδει κρυφές πτυχές του μαέστρου.

«Satan, your kingdom must come down…» – Robert Plant

 

Η παράσταση

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μυλωνάς στήνει αποτελεσματικά το έργο του Ronald Harwood επί σκηνής. Η σκηνοθεσία αναπλάθει πολιτικές απόψεις και βασιζόμενες στην εξουσία συμπεριφορές, που όλοι γνωρίζουμε, αλλά και συναντάμε μέχρι σήμερα, καθώς η ανθρώπινη ιστορία επαναλαμβάνεται. Ο σκηνοθέτης εκμεταλλεύεται έξυπνα την ιστορία των δύο αντιμαχόμενων κοσμοθεωριών και υπάρξεων και εκθέτει μπροστά μας τα πρόσωπα που καταδυναστεύονται από αφόρητα βιώματα. Με την σημαντικότατη συμβολή της μουσικής επιμέλειας – σύνθεσης από τον Παύλο Κατσιβέλη (ειδικότερα στην τελευταία σκηνή του έργου) δημιουργεί μια αίσθηση σχεδόν κινηματογραφική.

Όλοι οι ηθοποιοί ενσαρκώνουν με πληρότητα τις φιγούρες του έργου και δεν λείπουν οι συγκινητικές ερμηνείες, αλλά και η κωμικότητα στο παίξιμο. Η συχνή χρήση των γερμανικών προσθέτει στην ατμόσφαιρα της παράστασης.

 

 

Τον κεντρικό ρόλο της ιστορίας, τον Βίλχελμ Φουρτβένγκλερ, υποδύεται ο σπουδαίος ηθοποιός Νικήτας Τσακίρογλου, που κάνει την πρώτη του εμφάνιση επί σκηνής ντυμένος κομψότατα με το υπέροχο κοστούμι από την Λήδα Σπερελάκη, όπως ακριβώς ταιριάζει σ’ ένα Διευθυντή Ορχήστρας τέτοιου μεγέθους.

Το ταλέντο του Νικήτα Τσακίρογλου είναι αδιαμφισβήτητο, είναι ένας μεγάλος ηθοποιός που έχει ερμηνεύσει με πολλή επιτυχία σημαντικούς ρόλους του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου. Με γνήσια ειλικρίνεια και μια δόση πίκρας στέκεται απέναντι στον επιθετικό Αμερικάνο Ταγματάρχη, Steve Arnold, υπερασπιζόμενος το δίκαιο, από την δική του σκοπιά: «Η τέχνη είναι πιο σημαντική από την πολιτική». Ο μαέστρος Βίλχελμ Φουρτβένγκλερ ισχυρίζεται ότι μέσω της μουσικής του διαφυλάσσει αξίες όπως την ελευθερία, την ισότητα και τη δικαιοσύνη.

 

Ο ηθοποιός Χρήστος Βαλαβανίδης είναι η ανάλαφρη νότα στην παράσταση. Όντας ο καλύτερος στη χρήση των γερμανικών φράσεων και δη κωμικών (Wein, wein, nur du allein) χρησιμοποιεί το χιούμορ και την κωμική του στόφα  για να υποδυθεί τον Χέλμουτ Ρόντε (Helmuth Rode), το δεύτερο βιολί της Φιλαρμονικής του Βερολίνου.

Η Άννα Ελεφάντη ερμηνεύει με πειστικό ύφος και συγκρατημένη συγκίνηση την ευγενική μορφή της Γερμανίδας Έμμυς Στράουμπε (Emmi Straube), που παλεύει με τους δαίμονές της μέχρι το τελικό της ξέσπασμα.

 

 

Συγκινητική η σκηνή της πτώσης από τη Μαρούσκα Παναγιωτοπούλου ως Ταμάρα Ζαχς (Tamara Sachs), επιφορτισμένη με την τέλεια συναισθηματικά απόδοση του ρόλου στη δεδομένη στιγμή.

 

 

 

 

Ο Παναγιώτης Γουρζουλίδης υποδύεται τον ρόλο του Υπολοχαγού Ντέιβιντ Γουίλς (David Wills) με αξιοσημείωτη ευαισθησία (απόλυτα πειστικό το τρέμουλο!).

 

 

 

 

Ωραία στιγμή θεατρικά είναι η σκηνή στην έναρξη του δεύτερου μέρους που οι Ντύλαν – Τόμας των Κώστα Κουτρούλη και Δημήτρη Μπούρα τραγουδούν και παίζουν «Satan, your Kingdom must come down» .

 

Foto: Dimi Theodoraki

Για το τέλος έχω αφήσει τον Ταγματάρχη Στιβ Άρνολντ (Steve Arnold). Θεωρώ ότι ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης, που τον υποδύεται, διαθέτει ένα πολύπλευρο ταλέντο που διαρκώς εξελίσσει. Είναι μεν πολύ γνωστός στο ευρύ κοινό από την τηλεόραση, αλλά πιστεύω πως στο θέατρο διαπιστώνεις την μεγάλη υποκριτική του γκάμα. Ο Στιβ Άρνολντ του είναι μια στρατοκρατική φιγούρα που, λόγω του τρόπου έκφρασης και της απολυτότητας, που τον διακρίνει, θυμίζει Αδόλφο Χίτλερ. Η εξουσία και τα άκρα της!

Ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης αναλύοντας τις ιδιότητες που συνθέτουν τον χαρακτήρα του μας δείχνει την εμμονή, την επιθετικότητα, την πονηριά, τη σκληρότητα, την άρνηση παραδοχής μαρτυριών και αποδείξεων, την αντιπαράθεσή του σε ό, τι δεν συνάδει με την παγιωμένη του πεποίθηση και πίστη. Ο Στιβ Άρνολντ αδυνατεί να σβήσει από μέσα του τις εικόνες του Άουσβιτς και κάποιος πρέπει να πληρώσει γι’ αυτό.

«Ποιο ήταν το νούμερό σου στο Ναζιστικό Κόμμα;»

Ίσως ιδανικά να χρειάζονταν κάποιες λίγες στιγμές «ησυχίας» στην απόδοση του ρόλου του, που είναι διαρκώς «πάνω» σαν ενέργεια, γεγονός που καθιστά τον ρόλο πολύ απαιτητικό για τον ηθοποιό.

Η παράσταση «Προσωπική Συμφωνία» στο Από Μηχανής Θέατρο είναι μια από τις καλύτερες της φετινής σαιζόν και προτείνεται ανεπιφύλακτα. Θα φύγετε πλήρεις συναισθημάτων!

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση

Το Από Μηχανής Θέατρο, που έχει γίνει ο νέος θεατρικός πόλος της πόλης, συνεχίζει με ένα δυναμικό ρεπερτόριο και τον δεύτερο χρόνο λειτουργίας του με την καλλιτεχνική υπογραφή του Δημήτρη Μυλωνά, μια μεγάλη σύμπραξη πρωταγωνιστών όλων των γενεών, Νικήτας Τσακίρογλου, Χρήστος Βαλαβανίδης και Αλέξανδρος Μπουρδούμης, με το βραβευμένο έργο «Προσωπική Συμφωνία» (Taking sides) του Ρόναλντ Χάργουντ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μυλωνά.

«Στα ερείπια τοποθετηθεί ο Χάργουντ τη δράση της Προσωπικής Συμφωνίας, το ιδανικό σκηνικό ενός πολέμου που μόλις έχει τελειώσει. Ή μάλλον δεν έχει τελειώσει. Διότι, ακόμη κι αν έχει υπάρξει κατάπαυση του πυρός, τα πρόσωπα του έργου κουβαλάνε την οδύνη και τις μνήμες αυτού του πολέμου.

Στον πόλεμο δεν υπάρχουν καθαροί νικητές. Πρόκειται για μια συνθήκη ακραία, ολοκληρωτική, βάναυση. Όλοι κάτι χάνουν. Σε τέτοιες συνθήκες οι συμπεριφορές είναι αποκαλυπτικές. Κι εκεί ακριβώς συναντιέμαι με αυτό το σπουδαίο έργο, όχι μόνο σε μια προσπάθεια να αποτυπώσω σκηνικά μία από τις χειρότερες σελίδες της ανθρώπινης Ιστορίας, αλλά να αναζητήσω αντιστοιχίες σε ένα σήμερα, που αν και με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά, έχει επίσης ακραίες εκδοχές

Δημήτρης Μυλωνάς

 

 

Στο «Προσωπική Συμφωνία» η δράση συμβαίνει σε ένα τοπίο από ερείπια. Διόλου τυχαία. Γιατί εκτός από τα ορατά ερείπια του πολέμου, των βομβαρδισμών, υπάρχουν κι εκείνα τα βαθιά ριζωμένα στις ψυχές των ανθρώπων, αποτέλεσμα ενός άλλου «πολέμου» εσωτερικού, υπαρξιακού.

Τα πρόσωπα στέκονται στα ορατά ερείπια για να μιλήσουν τη δική τους ιστορία, ιστορία-ψηφιδωτό της «μεγάλης» Ιστορίας, σε μια προσπάθεια να διαχειριστούν και να επουλώσουν τις ψυχικές τους πληγές. Αυτές οι «μικρές» ιστορίες είναι που θα φωτίσουν στα μάτια μας τη «μεγάλη» Ιστορία για να μας επιτρέψουν τελικά και τη δική μας προσωπική εμπλοκή σε γεγονότα του παρελθόντος, τα οποία, αν και με διαφορετικά χαρακτηριστικά, φωτίζουν πρακτικές του μέλλοντος.

Το «Προσωπική Συμφωνία» του Ρόναλντ Χάργουντ (συγγραφέα του επίσης βραβευμένου έργου The dresser), γράφτηκε το 1995 και βασίζεται σε πραγματικά ημερολόγια του σπουδαίου μαέστρου Βίλχελμ Φουρτβένγλερ, τα οποία κρατούσε κατά τη διάρκεια της ανάκρισής του.

Πρεμιέρα του έργου έγινε στην Αγγλία, στο Minerva Theatre του Τσίτσεστερ σε σκηνοθεσία Χάρολντ Πίντερ.

Για την ερμηνεία του μαέστρου ο Ντάνιελ Μάσεϊ απέσπασε το βραβείο Laurence Olivier Award for Best Actor, ενώ το έργο τιμήθηκε με το βραβείο Laurence Olivier Award for Best New Play.

Το 2001 μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη σε διασκευή του ίδιου του συγγραφέα, σκηνοθεσία του Ούγγρου Ίστβαν Σάμπο και με τον Χάρβευ Καϊτέλ στο ρόλο του ανακριτή Άρνολντ.

Συντελεστές:

Μετάφραση: Αθανασία Καραγιαννοπούλου
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Μυλωνάς
Σκηνικά-κοστούμια: Αγγελική Αθανασιάδου, Λήδα Σπερελάκη
Μουσική επιμέλεια-σύνθεση: Παύλος Κατσιβέλης
Φωτισμοί: Γιώργος Αγιαννίτης
Επιμέλεια κίνησης και χορογραφίες: Χρυσηίς Λιατζιβίρη
Βοηθός σκηνοθέτη: Βίκη Παναγιωτοπούλου
Β΄βοηθός σκηνοθέτη: Χρήστος Καρανικόλας

ΠΑΙΖΟΥΝ:

Νικήτας Τσακίρογλου…………….Βίλχελμ Φουρτβένγκλερ
Χρήστος Βαλαβανίδης……………Χέλμουτ Ρόντε
Αλέξανδρος Μπουρδούμης……..Ταγματάρχης Άρνολντ
Άννα Ελεφάντη……………………..Έμμυ Στράουμπε
Μαρούσκα Παναγιωτοπούλου…Ταμάρα Ζαχς
Παναγιώτης Γουρζουλίδης……..Υπολοχαγός Ντέιβιντ Γουίλς

Κώστας Κουτρούλης & Δημήτρης Μπούρας (στρατιώτες)

Κάτω Σκηνή

Τετάρτη στις 18:00.
Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00.
Κυριακή στις 18:00.

Τιμές εισιτηρίων:
Τετάρτη-Πέμπτη-Παρασκευή:
Κανονικό: 15€
Φοιτητικό-ανέργων-ΑμεΑ-άνω των 65: 12€
Ατέλεια: 5€

Σάββατο-Κυριακή:
Κανονικό: 18€
Φοιτητικό-ανέργων-ΑμεΑ-άνω των 65: 15€
Ατέλεια: 5€

Υπεύθυνος επικοινωνίας και Δημοσίων σχέσεων: Αντώνης Κοκολάκης

«Από Μηχανής Θέατρο»
Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο, τ.κ. 10436
Τηλέφωνο: 210 5232097
www.amtheater.gr
Ώρες ταμείου και επικοινωνίας: Καθημερινά 9:00-22:00.
[email protected]

Μια παραγωγή του Από Μηχανής Θεάτρου 

Το 3point magazine είναι ένα οριζόντια δομημένο μέσο που πιστεύει ότι η γνώμη όλων έχει αξία και επιδιώκει την έκφρασή της. Επικροτεί τα σχόλια, την κριτική και την ελεύθερη έκφραση των αναγνωστών του επιδιώκοντας την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Σε μια εποχή όμως που ο διάλογος τείνει να γίνεται με όρους ανθρωποφαγίας και απαξίωσης προς πρόσωπα και θεσμούς, το 3point δεν επιθυμεί να συμμετέχει. Για τον λόγο αυτόν σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού, σεξιστικού περιεχομένου θα σβήνονται χωρίς ειδοποίηση του εκφραστή τους.

Ακόμα, το 3point magazine έχει θέσει εαυτόν απέναντι στο φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, σχόλια ανάλογου περιεχομένου θα έχουν την ίδια μοίρα με τα ανωτέρω, τη γνωριμία τους με το "delete".

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του 3point.

Σχόλια

X